Gestasyonel diyabet (hamilelik şekeri), hamilelik sırasında gelişen ve vücudun yiyecekleri enerjiye dönüştürme şeklini etkileyen bir hastalıktır. ABD’de, hamile kadınların yaklaşık %6 ila %9’unda gestasyonel diyabet gelişir. Bu kadınlar, yaşamlarının devamında tip 2 diyabet riski gelişmesiyle karşı karşıyadır.
Ulusal Çocuk Sağlığı ve İnsan Gelişimi Enstitüsü’nde (National Institute of Child Health and Human Development) gestasyonel diyabet üzerine genetik ve çevresel faktörleri araştıran Dr. Cuiling Zhang klinik epidemiyologtur. Kendisiyle yapılan röportajda hastalığın kalıcı etkileri, tip 2 diyabetle bağlantısı ve önlenmesi hakkında bilgi paylaşmaktadır.
– Gestasyonel diyabet eğitimi almakla ilgilenmeye nasıl başladınız?
– Gestasyonel diyabetle ilgileniyordum çünkü bu yalnızca bir hamilelik komplikasyonu olmayıp fetüsü ve çocuğu da etkilen bir durumdu. Gestasyonel diyabetle komplike olan gebeliklerden doğan çocuklar, çocukluk obezitesi gibi kardiyometabolik bozukluklar için artmış riske sahiptir. Hamilelikten sonra kadınlarda tip 2 diyabet gelişme riski ve kardiyovasküler hastalık görülme ihtimali çok daha yüksek olabilir.
Gestasyonel diyabet üzerine araştırmalarıma özellikle kadınların hastalığı önleyebilecek ve değiştirebileceği faktörlere odaklanarak başladım. Ayrıca, gestasyonel diyabetin erken teşhisi için ve de önleme ile müdahaleyi kolaylaştıracak potansiyel biyobelirteçlerle ilgili araştırma yaptık.
– Araştırmalarınızdan elde ettiğiniz bazı bulguları paylaşabilir misiniz?
– Araştırmamız hamilelik öncesi, hamilelik esnasında ve hamilelik sonrasında gestasyonel diyabete baktı. Gebelik öncesi dönemin gestasyonel diyabet riski için kritik bir zaman olduğunu keşfettik. Sigara içmek, hareketsiz yaşam tarzı, sağlıksız beslenme ve vücut kitle indeksinin 25’in üzerinde olması gibi bu riski etkileyebilecek bir dizi hamilelik faktör belirledik. Sigara içmemek, haftada 150 dakikadan fazla egzersiz yapmak, sağlıklı beslenmek ve hamilelikten önce sağlıklı kiloyu korumak, gestasyonel diyabet riskini %83 oranında düşürdü.
Devam eden mevcut araştırmalarımızdan bazıları, kadınların metabolom profilleri gibi omik araştırma araçlarına dayalı olarak 28. hafta yerine 10. hafta civarında gestasyonel diyabetin nasıl tahmin edilebileceğine bakıyor. Bu hastalığın önlenmesi ve müdahalesinde zaman kazandırabilir.
Doğum sonrası, gestasyonel diyabeti olan kadınlarda tip 2 diyabet riskini azaltmaya yardımcı olabilecek bir dizi yaşam tarzı etmenini belirledik. Bunlardan bazıları emzirmeyi ve çoğunlukla bitkisel kaynaklı besinlerden oluşan düşük karbonhidrat, yüksek protein ve yüksek yağ beslenme çizelgesini içerir. Araştırmalar, gestasyonel diyabetli kadınların %25’inin sonunda tip 2 diyabete yakalandığını gösterdiğinden, kadınlarda tip 2 diyabet riskini azaltmak önemlidir.
– Gestasyonel diyabet hakkında insanların daha fazla neye vakıf olmasını dilersiniz?
– Bazı insanlar gestasyonel diyabeti ciddiye almaz, zira glikoz seviyeleri hamilelik sonrası kadınların çoğunda normal düzeye iner. Yine de kadınların ve bebeklerin sağlığı üzerinde uzun vadeli ve kalıcı etkiye yol açabilir. Gestasyonel diyabetin yaşam süresi boyunca sağlık üzerindeki etkisi ve çocuklar üzerindeki etkisini göz önünde bulundurmak mühimdir.
– Gelecek araştırmalarla ilgili beklentileriniz nelerdir?
– Araştırmaların çoğu beyaz popülasyonları arasında yapıldığından, azınlık popülasyonlarında gestasyonel diyabetin etiyolojisi, belirleyicileri ve sağlık sonuçlarını anlamaya odaklanan daha fazla araştırma yapılacağını umuyorum. Azınlıklar, bilhassa da Asyalı ve İspanyol kökenli kadınlar, gestasyonel diyabet açısından çok daha büyük risk altındadır. Gestasyonel diyabetin tip 2 diyabete evrilme oranı da azınlık popülasyonlarında daha yüksektir. Özellikle doğum sonrası ve gebelik öncesi zaman aralığı için veri eksiği çok. Daha yapılacak çok iş var.
İLPAD 