Kasım ayının ortasında yapılan açıklamaya göre Brigham ve Kadın Hastanesi’nde Alzheimer hastalığının önlenmesi ve seyrini yavaşlatmayı amaçlayan bir burun aşısının güvenlik ve etkililiği önümüzdeki ay test edilmeye başlanacak. Hastanenin nöroloji bölümü başkanı Dr. Howard L. Weiner tarafından yürütülen yaklaşık 20 yıllık bir çalışmanın ardından sıra Faz I çalışmalarına geldi.

Yaşları 60-85 arasında değişen Alzheimer’ın başlangıç semptomlarına sahip ama genel olarak sağlıklı 16 kişi çalışmaya katılacak. Hastalara bir hafta arayla iki doz aşı uygulanacak.
Faz I çalışmaları, potansiyel yeni bir ilacın güvenliğini ve doz miktarını belirlemek üzere tasarlanmıştır. Bu çalışmalar iyi sonuçlanırsa devamında daha çok katılımcıyla ilacın etkililiği test edilecektir.
Aşıda bağışıklık sistemini uyaran Protollin bulunmaktadır. Hastaneden yapılan açıklamaya göre, ‘’Protollin, boynun yanlarında ve arkasında yer alan lenf düğümlerinden akyuvar salınarak beyne göç etmesini ve akyuvarların beyinde amiloid beta plaklarının -Alzheimer’la ortaya çıkan peptitler- oluşumunu ortadan kaldırmasını harekete geçirmek üzere tasarlanmıştır.
Hastaneden yapılan açıklamada Dr. Weiner, ‘’Alzheimer için bir burun aşısının insanlarda ilk denemelerinin başlıyor olması kilit bir adım. Son 20 yılda, bu burun aşısının Alzheimer için potansiyelini öne süren klinik öncesi kanıtları topladık. İnsanlarda yapılan klinik deneyler aşının güvenli ve etkili olduğunu gösterirse bu Alzheimer hastaları için toksik olmayan bir tedavi sağlayabilir ve risk altındaki kişilerde Alzheimer’ın önlenmesi maksadıyla önceden uygulanabilir.’’ olduğunu belirtti.
Araştırmacılar, yürütülecek çalışmada burun aşısının güvenliğini ve tolere edilebilirliğini belirlemeyi yanı sıra Protollin’in akyuvarları nasıl etkilediği de dahil olmak üzere katılımcıların bağışıklık yanıtını gözlemlemeyi hedeflediklerini söylüyor.
Dr. Weiner, ‘’Bağışıklık sistemi tüm nörolojik hastalıklarda mühim bir rol üstleniyor ve 20 yıllık klinik öncesi çalışmaların ardından nihayet klinik uygulamaya doğru önemli bir atabilmemiz, dahası bir dönüm noktası olan insanlarda ilk denemeyi gerçekleştirecek olmamız heyecan verici.’’ diye sözlerine ilave ediyor.
Çalışmanın baş araştırmacısı Prof. Dr. Tanuja Chitnis, ‘’Bu alandaki araştırmalar, yalnızca Alzheimer’ı değil, aynı zamanda diğer nörodejeneratif hastalıkları da potansiyel olarak tedavi etmek için yepyeni bir yol ortaya koyuyor.’’ dedi.
Tahmini 6 milyon Amerikalıyı etkileyen bunamanın (demans) en yaygın nedeni olan Alzheimer’ı tedavi etmek veya seyrini yavaşlatmak üzere yeni ilaçlarlar geliştirmek adına dünyanın dört bir yanından araştırmacılar yıllardır çalışmalar yürütüyor. Ancak ön çalışmalarda umut veren deneysel ilaçların pek çoğu istenilen başarıyı sağlayamadı ve hastaları birkaç tedavi seçeneğiyle kısıtlı bıraktı.
Haziran ayında Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) Alzheimer için 20 yılın ardından ilk kez bir ilaca, Aduhelm’e, hızlandırılmış onay verdi. Ancak kimi bilim insanlarına göre, ilacın hastalığın seyrini yavaşlatmadığı, yanı sıra ciddi yan etki riski olduğu yönündeki uyarıları tartışmalara yol açmış vaziyette. Alzheimer hastaları ve yakınları tarafından şikayet edilen hususların başında ise ilacın yüksek fiyatı geliyor.
Kaynak: https://www.cbsnews.com/news/alzheimers-disease-nasal-vaccine-human-trial-to-begin-at-boston-hospital/
https://www.wbur.org/news/2021/11/16/human-trials-for-nasal-alzheimers-vaccine-to-begin-in-boston
