Grip, Kovid-19, Alerji veya Soğuk Algınlığı?

‘Bu Kış Sağlıklı Kalın’

‘Hasta’ hissetmek özellikle bu günlerde endişe verici bir hal alabiliyor. Burun akıntınız Kovid-19 kaynaklı olabilir mi? Ya da grip? Veya soğuk algınlığı? Peki ya alerji? Bu hastalıklar birçok ortak semptoma sahip olduğu için, hastalığınızın sebebinin hangisi olduğunu ayırt etmek oldukça zor olabilir. Burun akıntısı, öksürük veya yorgunluk hissedebilirsiniz. Ancak bu hastalıklar arasında önemli bazı farklılıklar bulunmakta. Sizi hasta eden şeyin ne olduğunu çözmek, iyileşmenize yardımcı olacağı gibi hastalığı başkalarına bulaştırmanızı da önleyebilecektir.

Grip ve Kovid-19

Akciğerleri etkileyen solunum sistemi hastalıkları konusunda bir Ulusal Sağlık Enstitüleri (NIH) uzmanı olan Dr. Brooke Bozick, ‘örtüşen çok sayıda semptom nedeniyle Kovid’i gripten ayırt etmenin oldukça zor olduğunu’ belirtiyor.

Grip ve Kovid-19’a, insandan insana bulaşabilen farklı virüsler neden olmaktadır. Bu virüsler, konuşma, hapşırma, öksürme ve şarkı söyleme gibi eylemler sırasında burun ve ağızdan etrafa yayılan küçük partiküller aracılığıyla bulaşmaktadır. Bu şekilde kişi, yakın çevresinde bulunan insanların bu virüsler ile enfekte olmasına neden olabilmektedir. Enfekte olan kişi herhangi bir semptom göstermese bile vücudundaki virüsleri başkalarına bulaştırabilmektedir.

Michigan Üniversitesi’nde enfeksiyon hastalıkları konusunda uzman bir doktor olan Dr. Aubree Gordon, ‘hem grip hem de Kovid’in, kişide herhangi bir semptom gelişmeden başkalarına bulaşabileceği’ konusunda uyarıyor. Dr. Gordon’un açıklamalarına göre, Kovid semptomlarının ortaya çıkması grip semptomlarına göre daha uzun sürebiliyor. Grip olan bir kişide, virüs ile enfekte olduktan sonra genellikle 1-4 gün içinde semptom gelişirken Kovid-19’da semptomlar genelde enfeksiyondan 5 gün sonra (2-14 gün arası da sürebilir) ortaya çıkmaktadır. Kovid-19’u gripten ayıran önemli semptomlardan biri, bazı olgularda karşılaşılan koku veya tat kaybıdır. Ancak diğer semptomlar oldukça benzer olduğu için grip mi yoksa Kovid mi olduğunuzdan emin olmanın tek bir yolu var: TEST YAPTIRMAK. Ülkemizde devlet hastanelerinde, 7 gün 24 saat boyunca Kovid-19 test hizmeti ücretsiz olarak verilmektedir.

Soğuk algınlığı (nezle) olabilir mi? Peki ya alerji?

Grip ve Kovid-19 gibi, soğuk algınlığına da virüsler neden olmakta ve başkalarına bulaşabilmektedir. Soğuk algınlığı semptomları genelde hafif-orta şiddette kendini göstermektedir. Soğuk algınlığında görülen semptomlar arasında burun akıntısı, öksürük, tıkanıklık ve boğaz ağrısı bulunmaktadır. Ancak, Kovid-19 ve gripte görülen ağrılar ve ateş, genelde soğuk algınlığında görülmemekle birlikte semptomlar birkaç gün içinde kaybolmaktadır.

Soğuk algınlığı için spesifik bir tedavi bulunmamaktadır. Temel tedavi dinlenme, bol sıvı tüketimi ve OTC (reçetesiz) ilaçları kapsamaktadır. Bazı tamamlayıcı/destekleyici tedavi seçenekleri, soğuk algınlığı semptomlarında fayda sağlayabilmektedir. Örneğin, 1 yaş üstü çocuklarda bal kullanımı gece öksürüklerini hafifletebilmektedir. Burun ve sinüsleri temizlemek, tıkanıklık hissini rahatlatabilmektedir. Temizlik işlemi sırasında, çeşme suyu yerine, distile su veya kaynamış soğutulmuş su gibi uygun şekilde işlenmiş sular kullanılmalıdır. Burun/sinüs temizleme uygulaması hem soğuk algınlığı hem de alerjide rahatlama sağlayabilmektedir.

Alerji burun akıntısı ve hapşırmaya neden olsa da diğer hastalıklar gibi bulaşıcı değildir. Eğer göz, burun veya kulaklarınızda kaşıntı hissediyorsanız bu da alerjinin bir belirtisi olabilir. Toz, evcil hayvanlar, ağaç veya çimlerden yayılan polenler, bağışıklık sisteminin bu etkenlere aşırı tepki vermesi olarak ortaya çıkan alerjiyi tetikleyebilmektedir. Alerji semptomları, genellikle, alerjene maruz kalma sona erdiğinde sonlanmaktadır. Astım hastası olmadığınız sürece, alerji genel olarak solunum problemlerine neden olmamaktadır. Alerji semptomları antihistaminikler, dekonjestanlar ve nazal steroidler ile tedavi edilebilmektedir.

Kış Aylarında Virüsler

Kış mevsimi, soğuk algınlığı ve gribin temel olarak görüldüğü mevsimdir. Dışarıda hava soğudukça kapalı alanlarda kalma ve dolayısıyla, diğer insanlara yakın olma ihtimalimiz artmaktadır. Gordon, ayrıca, ‘hava soğudukça ve nem oranı azaldıkça soğuk algınlığı ve grip virüslerinin daha iyi hayatta kaldığı ve daha kolay bulaştığını’ söylüyor.

Uzmanlar, kış aylarında grip ve Kovid-19 vakalarının artabileceği ve çakışabilecekleri konusunda uyarıyor. Grip vakaları genellikle ekim aylarında artıp aralık ve şubat ayları arasında pik yapmakta. Aynı anda hem grip hem de Kovid-19 semptomlarını göstermek ve bu hastalıklar ile enfekte olmak da mümkün.

Grip olmanız durumunda doktorunuz tarafından antiviral ilaçlar reçete edilebilir. Bu ilaçlar grip semptomlarını hafifletirken hastalık zamanını da kısaltmaktadır. En iyi etkiyi hastalığın erken evrelerinde kullanıldığında göstermektedirler. Antiviral etkili bir ilaç olan remdesivir, Kovid-19 tedavisi için FDA tarafından onaylanmıştır. Araştırma veya değerlendirme aşamasında olan diğer tedavilerin yanında, yakın zamanda Pfizer’a ait bir oral antiviral ilaca (Paxlovid) da FDA tarafından Kovid-19 tedavisinde kullanılmak üzere acil kullanım onayı verilmiştir.

Kovid’in yayılmasını önlemek için kullanılan stratejiler, grip ve soğuk algınlığının yayılmasını da önlemektedir. Duke Üniversitesi’nde aşı geliştirme üzerine çalışan Dr. Chip Walker, ‘maske ve sosyal mesafe gibi önlemlerin Kovid-19’un yanı sıra, diğer solunum yolu ile bulaşan virüslerin yayılımını önlemek için de işe yaradığını’ söylüyor.

Sağlıklı Kalmak

Dr. Walter’ın da uyardığı gibi, virüslerle savaşmanın diğer bir önemli yolu, grip ve Kovid-19 için aşılarınızı olmak. Aşılar, kendinizi ve çevrenizdekileri korumak için güvenli ve etkili bir yoldur. Çocuklarınızın sağlığını korumak adına en iyi yol olduğu için, onların aşılanmasını sağlamayı da unutmayın. Kovid-19 aşıları güncel durumda 5 yaş ve üstü herkes için önerilmektedir. Grip aşıları ise 6 yaş ve üstü herkes için önerilmektedir. Grip aşıları, bilim insanlarının o sene içerisinde yayılım göstermesini beklediği 4 tip grip virüsü için tasarlanmaktadır. Walter gibi araştırmacılar ve diğerleri, grip aşılarının daha uzun süre ile ve daha fazla virüs türüne karşı koruyucu aşılar üretmek için çalışmaktadır.

Maske kullanımı, Kovid-19 gibi solunum yolu ile bulaşan virüslerin yayılımının durdurulmasında önemli bir önlem türüdür. Gordon’ın da belirttiği gibi, pandemi süreci devam ettikçe insanların maske kullanımı daha da büyük önem kazanacak. Maske kullanımı ve aşılanma ile birlikte, mümkün olduğu durumlarda kapalı ve kalabalık alanlarda da kalmamaya çalışın.